Gözetimsiz (Non-Custodial) İşlem Nedir?
Saklama hizmetli (custodial) ve gözetimsiz (non-custodial) işlem arasındaki temel farkları anlayın. Kriptonun altın kuralı olan "Anahtarlar sende değilse, coinler de sende değildir" ilkesini keşfedin.
Saklama Hizmetli vs. Gözetimsiz
Finans dünyasında "saklama" (custody), varlıklarınızın fiziksel veya dijital olarak kimin elinde olduğunu ifade eder. Bu kavram, kripto para dünyasında merkezi borsalar ile merkeziyetsiz borsalar arasındaki en temel farkı oluşturur ve yatırımcıların mutlaka anlaması gereken bir konudur.
Saklama Hizmetli (CEX)
Geleneksel bir bankayı düşünün. Paranızı onlara verirsiniz, karşılığında bir kayıt tutarlar. Varlıklarınızı onlar kontrol eder ve taşımak için izin almanız gerekir. Merkezi kripto borsaları da aynı mantıkla çalışır.
Gözetimsiz (DEX)
Özel anahtarlarınızın tek sahibi sizsiniz. Varlıklarınız blockchain üzerinde yaşar ve işlemleri yalnızca siz yetkilendirebilirsiniz. Aracı kurum yoktur, fonlarınız tamamen sizin kontrolünüzdedir.
Gözetimsiz İşlem Neden Önemli?
Geçtiğimiz yıllarda büyük merkezi borsaların çöküşü, saklama hizmetli platformların taşıdığı riskleri çarpıcı biçimde gözler önüne serdi. FTX gibi devasa borsaların bir gecede batması, milyarlarca dolarlık kullanıcı fonunun buharlaşmasına neden oldu. Gözetimsiz işlem, bu tür risklere karşı üç temel güvence sağlar:
- Karşı Taraf Riskinin Ortadan Kalkması: Borsanın finansal durumuna veya etik davranışına güvenmek zorunda kalmazsınız. Fonlarınız akıllı sözleşmelerde, sizin kontrolünüzde kalır.
- Sansür Direnci: Hiçbir merkezi otorite fonlarınızı dondurabilir veya işlem yapmanızı engelleyebilir. Blockchain üzerindeki haklarınız kodla güvence altındadır.
- Zincir Üstü Şeffaflık: Her işlem ve tüm teminat durumu, herkes tarafından gerçek zamanlı olarak doğrulanabilir. Gizli kapaklı iş yoktur.
Dexly Gözetimsizliği Nasıl Sağlar?
Dexly, Hyperliquid Layer 1 blockchain'ine şeffaf bir arayüz olarak inşa edilmiştir. Dexly üzerinde işlem yaptığınızda fonlarınız Dexly'ye ait bir hesaba yatırılmaz. Bunun yerine, fonlarınız doğrudan cüzdanınızdan denetlenmiş akıllı sözleşmelere aktarılır.
İzinsiz Mimari: Fonlarınız cüzdanınızdan (ör. MetaMask) L1 üzerindeki denetlenmiş akıllı sözleşmelere taşınır. Bu sözleşmeler, yalnızca cüzdanınız veya yetkilendirdiğiniz "Trading Agent" tarafından imzalanan emirleri yürütecek şekilde programlanmıştır.
Kriptonun Altın Kuralı
Kripto dünyasının en bilinen sözü: "Anahtarlar sende değilse, coinler de sende değildir."(Not your keys, not your coins.)
Dexly gibi gözetimsiz platformları tercih ederek merkeziyetsizliğin gerçek ruhunu benimsemiş olursunuz. Varlıklarınız üzerinde %100 sahiplik, %100 şeffaflık ve finansal geleceğiniz üzerinde %100 kontrol elde edersiniz. Hiçbir üçüncü tarafa güvenmek zorunda kalmadan, kendi paranızın gerçek sahibi olursunuz.
Sorumluluk: Büyük güç, büyük sorumluluk getirir. Kurtarma ifadenizi (seed phrase) mutlaka güvenli bir yerde saklayın ve asla kimseyle paylaşmayın. Gözetimsiz sistemlerde kayıp anahtarları kurtarabilecek bir destek hattı yoktur.
Öğrenmeye Devam Et
Risk Uyarısı: Perpetual vadeli işlemler önemli kayıp riski taşır. Sadece kaybetmeyi göze alabileceğiniz sermaye ile işlem yapın. Dexly gözetimsiz (non-custodial) bir arayüzdür; fonlarınız ve işlem kararlarınız sizin sorumluluğunuzdadır.