Teknik Analiz Temelleri
Teknik analizin temellerini öğrenin — mum grafikleri, destek ve direnç seviyeleri, trend belirleme ve RSI, MACD, EMA gibi temel indikatörler. On-chain traderlar için pratik bir rehber.
Teknik Analiz Nedir?
Teknik analiz (TA), gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmek için geçmiş fiyat ve hacim verilerinin incelenmesidir. Bir projenin temelindeki değeri inceleyen temel analizden farklı olarak, teknik analiz tamamen grafiğin size ne söylediğine odaklanır.
Fiyat Hareketi
Bilinen tüm bilgiler fiyata yansır. Grafikler, her piyasa katılımcısının kolektif duyarlılığını kodlar.
Kalıplar Tekrarlar
İnsan psikolojisi piyasaları yönlendirir. Korku, açgözlülük ve sürü davranışı zaman dilimlerinde tekrarlayan kalıplar oluşturur.
Olasılıksal Avantaj
Teknik analiz geleceği tahmin etmez — olasılıkların bir sonucu diğerine tercih ettiği kurulumları belirler.
TA Bir Araçtır, Kristal Küre Değil
Mum Grafikleri Nasıl Okunur?
Mum grafikleri (candlestick) trading'de en yaygın kullanılan grafik türüdür. Her mum belirli bir zaman dilimindeki fiyat hareketini temsil eder ve dört veri noktası içerir.
| Bileşen | Anlamı |
|---|---|
| Açılış (Open) | Zaman diliminin başlangıcındaki fiyat |
| Kapanış (Close) | Zaman diliminin sonundaki fiyat |
| En Yüksek (High) | Dönem boyunca ulaşılan en yüksek fiyat |
| En Düşük (Low) | Dönem boyunca ulaşılan en düşük fiyat |
| Gövde (Body) | Açılış ve kapanış arasındaki dolu alan — kapanış > açılış ise yeşil, kapanış < açılış ise kırmızı |
| Fitil (Wick/Shadow) | Gövdenin üstünde/altında en yüksek ve en düşük uç noktaları gösteren ince çizgiler |
Yükselış (Bullish) Kalıpları
- • Çekiç (Hammer): Küçük gövde, uzun alt fitil — alıcılar düşük fiyatları reddetti
- • Yutan (Engulfing): Yeşil mum önceki kırmızı mumu tamamen yutar
- • Sabah Yıldızı (Morning Star): Destek seviyesinde üç mumlu dönüş kalıbı
Düşüş (Bearish) Kalıpları
- • Kayan Yıldız (Shooting Star): Küçük gövde, uzun üst fitil — satıcılar yüksek fiyatları reddetti
- • Düşüş Yutan (Bearish Engulfing): Kırmızı mum önceki yeşil mumu tamamen yutar
- • Akşam Yıldızı (Evening Star): Direnç seviyesinde üç mumlu dönüş kalıbı
Destek ve Direnç
Destek ve direnç, alım veya satım baskısının tarihsel olarak yoğunlaştığı fiyat seviyeleridir. Çoğu trading stratejisinin temelini oluştururlar.
Destek
Alım ilgisinin fiyatın daha fazla düşmesini engelleyecek kadar güçlü olduğu seviyedir. Bir "taban" olarak düşünün. Bir destek seviyesi ne kadar çok tutarsa o kadar güçlüdür.
Direnç
Satış baskısının fiyatın daha fazla yükselmesini engelleyecek kadar güçlü olduğu seviyedir. Bir "tavan" olarak düşünün. Kırılan direnç genellikle gelecekte destek haline gelir.
Rol Değişimi
- Yatay Seviyeler: Grafiğin birden fazla kez döndüğü fiyatlarda çizilir. Ne kadar çok dokunma olursa o kadar önemlidir.
- Yuvarlak Sayılar: 100.000$ BTC veya 3.000$ ETH gibi psikolojik seviyeler, birçok trader bu seviyelerde emir yerleştirdiği için doğal destek/direnç görevi görür.
- Hacim Profili: Yüksek tarihsel işlem hacmine sahip bölgeler (yüksek hacimli düğümler) güçlü destek/direnç görevi görür çünkü bu seviyelerde birçok pozisyon açılmıştır.
Trend Belirleme
Trend, fiyat hareketinin genel yönüdür. Trendle aynı yönde işlem yapmak herhangi bir piyasadaki en yüksek olasılıklı stratejilerden biridir.
Yükselış Trendi
Daha yüksek tepeler ve daha yüksek dipler. Her geri çekilme önceki dipten yukarıda biter ve her ralli yeni bir tepe yapar. Long pozisyonlar tercih edilir.
Düşüş Trendi
Daha düşük tepeler ve daha düşük dipler. Her ralli önceki tepenin altında başarısız olur ve her düşüş yeni bir dip yapar. Short pozisyonlar tercih edilir.
Yatay / Bant
Fiyat belirli bir destek tabanı ile direnç tavanı arasında salınır. Desteğe yakın al, dirence yakın sat veya kırılımı bekle.
Trend Dostunuzdur
Temel İndikatörler: RSI, MACD ve EMA
İndikatörler, fiyat ve hacim verilerine uygulanan matematiksel hesaplamalardır. Momentum, trend gücü ve potansiyel dönüşleri ölçmeye yardımcı olurlar.
RSI — Göreceli Güç Endeksi
0-100 ölçeğinde momentumu ölçer. Varsayılan periyot: 14.
- • 70 üzeri: Aşırı alım — fiyat geri çekilmeye hazır olabilir
- • 30 altı: Aşırı satım — fiyat toparlanmaya hazır olabilir
- • Uyumsuzluk (Divergence): Fiyat yeni tepe yapar ama RSI yapmaz — zayıflayan momentum
MACD — Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama
İki EMA arasındaki ilişkiyi gösterir (genellikle 12 ve 26 periyotluk).
- • MACD sinyal çizgisinin üstüne geçer: Yükselış momentumu
- • MACD sinyal çizgisinin altına geçer: Düşüş momentumu
- • Histogram: MACD ile sinyal arasındaki fark — büyüyen çubuklar = güçlenen trend
EMA — Üssel Hareketli Ortalama
Son fiyatlara daha fazla ağırlık veren yumuşatılmış ortalama. Yaygın periyotlar: 20, 50, 200.
- • Fiyat EMA üzerinde: Yükselış eğilimi — EMA dinamik destek görevi görür
- • Fiyat EMA altında: Düşüş eğilimi — EMA dinamik direnç görevi görür
- • Altın Kesişim (50 EMA, 200 EMA üstüne geçer): Uzun vadeli yükselış sinyali
- • Ölüm Kesişimi (50 EMA, 200 EMA altına geçer): Uzun vadeli düşüş sinyali
Hepsini Birleştirme
Teknik analiz, birden fazla aracı tutarlı bir iş akışında birleştirdiğinizde en güçlüdür. İşte pratik bir çerçeve:
Trendi Belirle
Günlük grafiği kontrol edin. Fiyat daha yüksek tepeler mi (yükselış), daha düşük dipler mi (düşüş) yapıyor, yoksa yatay mı? Trend yönünde işlem yapın.
Kilit Seviyeleri Bul
Fiyatın birden fazla kez döndüğü yatay destek ve direnç seviyelerini işaretleyin. Bunlar işlem bölgelerinizdir.
Uyum (Confluence) Bekle
Birden fazla sinyalin örtüştüğü kurulumları arayın — ör. fiyat desteğe dokunuyor + RSI aşırı satımda + yükselış mum kalıbı.
İşlemi Planla
Girmeden önce giriş, stop-loss ve kar al seviyenizi belirleyin. Risk/ödül oranınızı hesaplayın — 2:1 veya daha iyi hedefleyin.
Uygula ve Yönet
İşleme girin ve planınızın işlemesine izin verin. Stop-loss'unuzu daha uzağa taşımayın. Kilit seviyelerde kısmi çıkışları değerlendirin.
Öğrenmeye Devam Et
Risk Uyarısı: Perpetual vadeli işlemler önemli kayıp riski taşır. Sadece kaybetmeyi göze alabileceğiniz sermaye ile işlem yapın. Dexly gözetimsiz (non-custodial) bir arayüzdür; fonlarınız ve işlem kararlarınız sizin sorumluluğunuzdadır.